Mỗi vụ lúa bắt đầu bằng những chuyến đi thực địa và những biểu mẫu khảo sát được cán bộ kỹ thuật mang theo đến từng hộ nông dân liên kết. Diện tích canh tác, giống lúa, nhu cầu vật tư, dự kiến năng suất hay tình hình sản xuất là những thông tin quen thuộc luôn được ghi nhận.
Tuy nhiên, trước đây có một thông tin gần như chưa từng xuất hiện trong những biểu mẫu đó: hộ gia đình ấy có người khuyết tật hay không.
Sự thiếu vắng của một câu hỏi tưởng như rất nhỏ lại phản ánh một thực tế phổ biến trong ngành nông nghiệp. Khi doanh nghiệp không có cơ chế nhận diện người khuyết tật trong vùng liên kết sản xuất, họ cũng khó có cơ sở để theo dõi mức độ tham gia, đánh giá nhu cầu hay xây dựng các hình thức hỗ trợ phù hợp cho nhóm đối tượng này. Điều đó đồng nghĩa với việc nhiều người khuyết tật dù đang sinh sống và tham gia sản xuất trong cộng đồng vẫn gần như “vô hình” trong hệ thống thông tin và quản lý của doanh nghiệp.
Là một trong những doanh nghiệp tham gia Dự án Chuyển đổi Chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long (TRVC), Vinarice đã tích cực tham gia các hoạt động đào tạo, tư vấn và trao đổi chuyên môn về bình đẳng giới, hòa nhập xã hội và hòa nhập khuyết tật.
Thông qua quá trình làm việc với các chuyên gia GEDSI của dự án, doanh nghiệp từng bước rà soát lại các hoạt động quản lý, từ cơ sở vật chất đến các công cụ thu thập thông tin và phương thức làm việc với nông hộ. Vinarice cũng tham gia xây dựng và hoàn thiện các chính sách nội bộ nhằm thúc đẩy hòa nhập khuyết tật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp chủ động thiết lập quan hệ hợp tác với các tổ chức địa phương có hoạt động liên quan đến thúc đẩy hòa nhập khuyết tật nhằm kết nối nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp cũng như cộng đồng nông dân liên kết.
Một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất là việc cải thiện khả năng tiếp cận tại trụ sở doanh nghiệp thông qua việc xây dựng đường dốc dành cho người khuyết tật và những người gặp khó khăn trong di chuyển. Sự thay đổi này không chỉ phục vụ người lao động mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho khách hàng, đối tác và người dân khi đến làm việc với doanh nghiệp.
Đường dốc tiếp cận của Công ty Vinarice.
Tuy nhiên, những thay đổi quan trọng nhất lại không nằm ở phần cơ sở vật chất.
Sau các hoạt động đào tạo và tư vấn của Dự án TRVC, Vinarice trở thành doanh nghiệp đầu tiên trong nhóm đối tác chủ động đề xuất bổ sung nội dung xác định tình trạng khuyết tật vào biểu mẫu khảo sát đầu vụ đối với các hộ nông dân liên kết.
Từ thời điểm đó, bên cạnh những thông tin quen thuộc về sản xuất, doanh nghiệp bắt đầu thu thập thêm dữ liệu về các hộ gia đình có người khuyết tật trong vùng liên kết. Đây là một thay đổi nhỏ trong quy trình nhưng tạo ra sự khác biệt lớn trong cách doanh nghiệp nhìn nhận và làm việc với nhóm đối tượng này.
Nhờ có thêm thông tin, doanh nghiệp bắt đầu có cơ sở để trả lời những câu hỏi mà trước đây họ chưa từng đặt ra: Có bao nhiêu hộ có người khuyết tật đang tham gia liên kết sản xuất? Họ đang gặp những khó khăn gì? Những hoạt động hỗ trợ nào cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế?
Việc bổ sung nội dung nhận diện người khuyết tật vào biểu mẫu khảo sát đã giúp doanh nghiệp từng bước đưa nhóm đối tượng này vào phạm vi theo dõi và hỗ trợ. Những người trước đây gần như “vô hình” trong hệ thống thông tin bắt đầu được nhận diện rõ hơn trong các hoạt động của chuỗi liên kết.
Trong suốt quá trình triển khai dự án, Vinarice thường xuyên trao đổi với các chuyên gia GEDSI để rà soát những khó khăn phát sinh, tìm kiếm giải pháp phù hợp và điều chỉnh hoạt động khi cần thiết. Bên cạnh việc duy trì theo dõi người lao động và các hộ gia đình có người khuyết tật trong vùng liên kết, doanh nghiệp cũng từng bước hoàn thiện các chính sách nội bộ nhằm thúc đẩy hòa nhập khuyết tật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đồng thời, Vinarice chủ động tăng cường hợp tác với các tổ chức địa phương có hoạt động liên quan đến thúc đẩy hòa nhập khuyết tật để chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực và mở rộng cơ hội hỗ trợ cho người khuyết tật trong cộng đồng.
Những kết quả này cho thấy hòa nhập khuyết tật không còn là một nội dung bên lề mà đang từng bước được lồng ghép vào hoạt động quản lý và phát triển doanh nghiệp theo hướng bài bản và bền vững hơn.
Câu chuyện của Vinarice cho thấy hòa nhập khuyết tật không phải lúc nào cũng bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn hay những chương trình riêng biệt. Đôi khi, sự thay đổi bắt đầu từ việc doanh nghiệp chủ động nhìn lại những khoảng trống trong hoạt động quản lý của mình và đặt ra những câu hỏi mà trước đây chưa từng được đặt ra.
