Cách tiếp cận và
kết quả dự án TRVC

Khám phá bối cảnh, mục tiêu, cách tiếp cận và những kết quả nổi bật của Dự án TRVC trong hành trình hỗ trợ chuyển đổi sang bối cảnh và sinh kế nông nghiệp các-bon thấp và ứng phó với biến đổi khí hậu ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Giới thiệu dự án

  1. Được sự tài trợ của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT), Dự án Chuyển đổi Chuỗi Giá trị Lúa gạo ứng phó với Biến đổi Khí hậu và Phát triển Bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long (TRVC) được thực hiện trong 5 năm (2023 – 2027) với mục tiêu hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang bối cảnh và sinh kế nông nghiệp các-bon thấp và ứng phó với biến đổi khí hậu ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
  2. Dự án được thực hiện bởi Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng Sở Nông nghiệp và môi trường hai tỉnh An Giang và Đồng Tháp.
200.000
ha canh tác lúa phát thải thấp đến 2028
  1. Là một sáng kiến tiên phong tại Việt Nam, dự án hướng tới hỗ trợ áp dụng sản xuất lúa phát thải thấp trên 200.000 ha đến năm 2028, góp phần thực hiện mục tiêu của Chính phủ Việt Nam về phát triển một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Thách thức

  1. Lúa gạo đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế, giảm nghèo và bảo đảm an ninh lương thực của Việt Nam. Tuy nhiên, ngành lúa gạo đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ biến đổi khí hậu và các phương thức sản xuất chưa bền vững, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long – vùng sản xuất lúa trọng điểm của cả nước.
4
triệu ha là diện tích vùng Đồng bằng sông Cửu Long
95
% lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam
1,5
triệu nông dân tham gia hệ thống sản xuất lúa gạo này
  1. Nông dân quy mô nhỏ đang chịu áp lực từ chi phí đầu vào gia tăng, sử dụng nước và vật tư nông nghiệp chưa hiệu quả, suy thoái đất và các rủi ro khí hậu ngày càng nghiêm trọng như hạn hán và ngập lụt. Đồng thời, canh tác lúa cũng là một nguồn phát thải khí nhà kính đáng kể, đặc biệt là khí mê-tan và khí nitơ oxit, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng sản xuất và cam kết giảm phát thải của Việt Nam.

Cách tiếp cận

  1. TRVC áp dụng cách tiếp cận hệ thống, định hướng thị trường và thúc đẩy sự tham gia của nhiều bên nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi ngành lúa gạo theo hướng bền vững.
  2. Thông qua cơ chế Chi trả theo Kết quả (Pay-for-Results), dự án khuyến khích các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị lúa gạo mở rộng áp dụng các công nghệ và thực hành sản xuất tiên tiến, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân và các tác nhân trong chuỗi, cải thiện chất lượng lúa gạo, thúc đẩy các giá trị xã hội bao trùm, giảm phát thải khí nhà kính và hạn chế tác động môi trường.
  3. Bên cạnh các động lực ngắn hạn, dự án còn chứng minh giá trị kinh doanh dài hạn của chuỗi giá trị lúa gạo bền vững. Thông qua hệ thống Đo lường, Báo cáo và Thẩm định (MRV) và các cơ chế chứng nhận đáng tin cậy, TRVC tạo ra bằng chứng xác thực về giảm phát thải, giúp doanh nghiệp tiếp cận các thị trường cao cấp, cơ hội tài chính xanh, đồng thời nâng cao giá trị và năng lực cạnh tranh của gạo Việt Nam.

Các hoạt động

1

Nâng cao nhận thức, tăng cường phối hợp và phát triển năng lực

Tăng cường nhận thức, thúc đẩy phối hợp công – tư và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp, hợp tác xã và các bên liên quan về sản xuất lúa phát thải thấp, hệ thống MRV, bình đẳng giới, hòa nhập người khuyết tật và xã hội (GEDSI), cũng như các yêu cầu về môi trường và xã hội.
2

Cuộc thi giải thưởng qua 6 mùa vụ

Thông qua sáu mùa vụ triển khai, dự án tạo động lực để doanh nghiệp mở rộng sản xuất lúa phát thải thấp, tăng cường liên kết thị trường thông qua các thỏa thuận bao tiêu, cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân và lồng ghép các giải pháp nâng cao hiệu quả môi trường và xã hội trong chuỗi cung ứng.
3

Hoàn thiện hệ sinh thái hỗ trợ sản xuất lúa phát thải thấp

Hỗ trợ xây dựng môi trường thuận lợi cho phát triển sản xuất lúa các-bon thấp thông qua hoàn thiện cơ chế đăng ký dự án carbon, hệ thống báo cáo đóng góp cho Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), phát triển hệ thống MRV ngành lúa gạo, thúc đẩy các cơ chế chứng nhận và phát triển thị trường cho gạo chất lượng cao, phát thải thấp.

Kết quả đến hết Vụ 3 (Hè Thu 2025)

Nhân vật điển hình

Bà Nguyễn Thị Diễm - Phó Giám đốc Công ty Chơn Chính

Thị trường Châu Âu họ cần chất lượng cao hơn, thứ nhất là phải giảm phát thải, thứ hai là gạo phải đạt mức dư lượng tốt nhất. Và quan trọng là phải có chứng chỉ thì họ mới chấp nhận, còn mình có thuyết phục thế nào thì họ cũng vẫn chưa chấp nhận nếu chưa có chứng chỉ.

Chúng tôi rất vui mừng khi tham gia Dự án TRVC. Thông qua Dự án, chúng tôi đã có cơ hội tiếp cận thêm nhiều khách hàng mới tại thị trường Châu Âu, đồng thời nhận được sự quan tâm và tìm đến hợp tác từ nhiều đối tác quốc tế.

Vợ chồng anh Phạm Anh Tuấn & chị Huỳnh Thị Đẹp

Gia đình chị Đẹp và anh Tuấn quyết định liên kết với Công ty Angimex – Kitoku và tham gia Dự án TRVC từ vụ Hè Thu 2024 không phải vì được ưu tiên hỗ trợ người khuyết tật, mà vì nhận thấy những lợi ích thiết thực như quy trình sản xuất được cải thiện, hướng dẫn kỹ thuật rõ ràng và đặc biệt là đầu ra ổn định thông qua hợp đồng liên kết.

“Mình làm ăn thành công thì mình thấy tự tin hơn. Nhưng lúc đầu mình cũng sợ, mình nghĩ không hiểu rồi hai vợ chồng sống sao này kia. Mà đời sống càng ngày càng khấm khá hơn, chồng mình cũng bớt cộc tính và càng chịu khó hơn (vì anh bị khuyết tật nghe, nói).”

Chị Thị Kim Điều - Nông hộ người Khmer

Sau khi tham gia mô hình canh tác lúa giảm phát thải liên kết giữa Hợp tác xã Được Mùa và Công ty Trung An trong Dự án TRVC, tui thấy rõ là mình giảm được nhiều thứ. Trước hết là giảm công lao động, làm nhẹ hơn trước. Rồi chi phí đầu vào cũng giảm, như giảm phân bón, giảm giống gieo sạ. Tính ra, thu nhập của mình cao hơn trước 400.000 – 500.000 VNĐ mỗi công. Trong khi đó, chi phí vật tư mình bỏ ra cũng giảm 300.000 – 400.000 VNĐ mỗi công.

Khi biết hạt gạo mình làm ra được xuất khẩu ra Nhật Bản, tui cảm thấy rất tự hào và tự tin khi công sức của mình đã tạo ra sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế. 

Chị Trần Thị Thu Giang - Tổ trưởng Tổ hợp tác

Mấy năm nay tham gia liên kết với Công ty VINARICE trong Dự án TRVC, làm mô hình lúa giảm phát thải, tôi thấy hiệu quả rất tốt, nông dân không hề bị thiệt thòi mà còn có lợi cho kinh tế, sức khỏe và môi trường.

Ví dụ như không đốt rơm rạ thì vừa giảm khói bụi, bảo vệ sức khỏe, vừa có thể cuộn rơm bán thêm thu nhập. Chi phí giảm, lợi nhuận tăng, đầu gia thì công ty thu mua.

Ngoài ra, công ty còn có nhiều chính sách hỗ trợ cho phụ nữ làm chủ hộ và trưởng nhóm, dù không đáng bao nhiêu nhưng cũng hỗ trợ tinh thần cho phái nữ.

Anh Danh Dẩn - Nông hộ người Khmer

Mấy năm trước tôi làm hoài mà không có được ổn. Giờ tôi hợp tác với HTX Được Mùa và công ty Trung An, tham gia Dự án giảm phát thải TRVC thì tôi thấy ổn hơn, an tâm hơn. Hồi trước sạ 30 kg/công, bây giờ theo quy trình của Trung An, sạ có 12 kg/công, thấy nó thưa hơn mà giảm chi phí hơn, phân thuốc cũng giảm hơn, không có bệnh. Hồi xưa thì bệnh dữ lắm. Bây giờ làm thấy trúng hơn mấy năm trước đó.

Từ khi tham gia Dự án, diện tích nhà tôi từ 15 công giờ tăng lên 35 công. Nhờ tiết kiệm được chi phí đầu vào nên kinh tế cũng dư dả hơn, vợ chồng tôi thấy mừng và yên tâm hơn!

Bà Trần Ngọc Châu - PGĐ Công ty Angimex-Kitoku

Quá trình để Angimex-Kitoku đạt được thỏa thuận hợp tác tài chính bền vững với Ngân hàng MUFG là một hành trình rất dài và nhiều thách thức. Chúng tôi đặc biệt tự hào khi dữ liệu từ Dự án TRVC trở thành nền tảng quan trọng giúp đáp ứng các tiêu chí đánh giá của MUFG. Sau quá trình thẩm định, Angimex-Kitoku được xác nhận là DN đầu tiên nhận khoản vay liên kết bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp tại VN.

Thành công này gây bất ngờ ngay cả công ty mẹ, bởi MUFG là một trong những tổ chức tài chính có quy trình thẩm định dữ liệu LKBV khắt khe hàng đầu thế giới.