Kinh nghiệm giảm phân đạm hiệu quả của nông dân Nguyễn Thành Đạt, An Giang

Ông Nguyễn Thành Đạt là nông dân tại tỉnh An Giang, canh tác khoảng 1,7 ha lúa và đã hợp tác với Công ty TNHH ANGIMEX – KITOKU từ năm 2008 đến nay. Ban đầu, ông tham gia mô hình sản xuất lúa Japonica theo hợp đồng với công ty sau khi thấy một số nông dân trong vùng đạt lợi nhuận cao hơn so với trồng lúa thương phẩm khác.

Theo ông Đạt, lúa Japonica có giá bán ổn định và cao hơn so với lúa cao sản thông thường. Giá thu mua theo hợp đồng thường từ khoảng 8.000 đồng/kg trở lên, trong khi lúa thường chỉ khoảng 6.000 đồng/kg, thậm chí có thời điểm xuống dưới 5.000 đồng/kg. Nhờ đó, sản xuất lúa theo hợp đồng mang lại lợi nhuận ổn định hơn cho nông dân.

1. Trong quá trình hợp tác, nông dân nhận được hướng dẫn kỹ thuật trực tiếp từ cán bộ của công ty. Các cán bộ kỹ thuật thường xuyên xuống ruộng để theo dõi sâu bệnh, hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và khuyến cáo loại thuốc nào nên hoặc không nên sử dụng, lịch trình bơm và rút nước, đặc biệt là hướng dẫn về lượng giống gieo sạ và lượng phân đạm tối ưu nên sử dụng.
2. Ông là người được các nông dân khác mô tả là “luôn áp dụng rất chặt chẽ các hướng dẫn kỹ thuật và luôn hướng dẫn bà con khác áp dụng theo”. Ông Đạt cho biết tuân thủ theo các hướng dẫn kỹ thuật từ Công ty giúp giảm rất nhiều chi phí. Ví dụ, khi làm theo hướng dẫn, không xịt ngừa mà chỉ xịt thuốc bảo vệ thực vật khi lúa có bệnh, ông tiết kiệm được khoảng 100.000 đồng mỗi công (khoảng 1300m²). Từ những chi phí có vẻ không đáng kể nhưng tích lũy lại đều có thể trở thành lợi nhuận.

Ông Đạt cho rằng các thực hành canh tác giảm phát thải có tác động tích cực đối với môi trường và gia đình mình cũng có lợi. 

1. Theo đánh giá của ông Đạt, khi giảm đạm năng suất lúa đã cải thiện đáng kể. Trước khi áp dụng kỹ thuật giảm đạm, năng suất chỉ khoảng 900 kg mỗi công (1.300 m²). Sau khi áp dụng các thực hành mới, năng suất vụ Đông Xuân đạt khoảng 1,2 tấn mỗi công, tức tăng khoảng 300 kg mỗi công.
2. Với giá thu mua trung bình khoảng 8.000 đồng/kg, phần tăng năng suất này tương đương 2,4 triệu đồng doanh thu tăng thêm mỗi công (300 kg × 8.000 đồng). Nếu tính theo diện tích 1,7 ha (khoảng 13 công), thu nhập tăng thêm từ năng suất có thể đạt khoảng 31 triệu đồng mỗi vụ.
3. Ngoài ra, việc giảm lượng phân đạm cũng giúp giảm chi phí đầu vào. Theo tính toán từ chi phí phân bón, việc giảm lượng đạm từ khoảng 200 kg xuống 120 kg/ha giúp tiết kiệm khoảng 960.000 đồng/ha, tương đương khoảng 1,6 triệu đồng tiết kiệm cho 1,7 ha mỗi vụ.
4. Như vậy, tổng lợi ích kinh tế từ việc thay đổi thực hành canh tác (bao gồm tăng năng suất và giảm chi phí phân bón) có thể đạt khoảng 32–33 triệu đồng mỗi vụ đối với diện tích của gia đình ông Đạt.

1. Tuy nhiên, không phải tất cả các hộ đều sẵn sàng áp dụng các kỹ thuật mới. Một số nông dân trong khu vực chia sẻ rằng họ vẫn lo ngại việc giảm phân đạm hoặc thay đổi quy trình quản lý nước có thể làm giảm năng suất, đặc biệt trong những vụ có điều kiện thời tiết bất lợi. Một số hộ đã từng thử áp dụng nhưng không đạt kết quả như mong muốn nên quay lại cách làm cũ. Ông Đạt chia sẻ:

“Những biện pháp như tháo nước hay giảm phân đạm thì tôi có kể/nói cho bà con nghe. Ai thấy làm được thì làm, còn ai không quen thì họ vẫn làm theo cách cũ. Cũng không phải ai cũng nghe theo mình áp dụng ngay. Nhiều bà con họ cũng có kinh nghiệm riêng của họ và họ cũng lo vụ bị thất (năng suất giảm).”