ANGIMEX – KITOKU: CÂU CHUYỆN THÀNH CÔNG TRONG LIÊN KẾT TRỰC TIẾP VỚI NÔNG DÂN CANH TÁC LÚA GIẢM PHÁT THẢI

1. Nhiều hộ nông dân đã hợp tác với công ty từ năm 2008, và có nhóm đã làm việc với Kitoku 5–6 năm trở lại đây, thậm chí chuyển sang làm 100% cho công ty trong những vụ gần nhất. Dù mức độ gắn bó khác nhau, điểm chung là nông dân nhìn nhận Angimex – Kitoku là doanh nghiệp uy tín, rõ ràng và công bằng.

1. Niềm tin ấy được củng cố bằng những điều rất cụ thể. Công ty chốt giá từ đầu vụ, thanh toán nhanh chỉ trong 3–5 ngày sau cân lúa, cân đo minh bạch, có thưởng phạt rõ ràng theo độ ẩm và chất lượng, không xử lý tùy tiện như một số thương lái ngoài thị trường. Với nông dân, sự minh bạch này quan trọng không kém giá bán, vì nó giúp họ tính toán đầu tư từ đầu vụ và giảm rủi ro.

1. Ngoài đầu ra, công ty còn hỗ trợ đầu vào và dòng tiền đầu vụ như bán chịu giống, cho mượn tiền khử lẫn, hoặc hỗ trợ khoảng 4 triệu đồng/ha, đến khi giao lúa mới khấu trừ mà không tính lãi. Với mô hình sản xuất lúa Nhật đòi hỏi tiêu chuẩn nghiêm ngặt, đặc biệt là khâu khử lẫn và kiểm soát thuốc, hỗ trợ tài chính kiểu này có ý nghĩa lớn vì giúp nông dân có vốn để theo đúng yêu cầu kỹ thuật ngay từ đầu vụ.

1. Khi không qua hợp tác xã, chính quyền xã cũng đóng vai trò rất quan trọng khi hợp đồng được ký theo hình thức ba bên, có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã và Chủ tịch xã. Nông dân đánh giá cách làm này bền vững và công bằng hơn so với quan hệ mua bán đơn thuần với thương lái hoặc doanh nghiệp không có bảo chứng địa phương.

Theo chia sẻ của nhóm nông dân, “Chính quyền địa phương đứng ra bảo chứng giúp cả nông dân và công ty đều có trách nhiệm làm đúng cam kết, không có tình trạng lừa đảo tiền bạc như nhiều thương lái trôi nổi bên ngoài.”

1. Điểm đáng chú ý là cường độ tiếp xúc trực tiếp với nông dân rất cao. Nhiều nông dân mô tả cán bộ công ty “ngày nào cũng xuống”, “ở chung với dân từ ngày gieo giống tới giờ”, hoặc luân phiên đi từng hộ, từng thửa ruộng. Nhờ vậy, các thực hành mới của TRVC như giảm giống, giảm đạm, tuân thủ danh mục thuốc được phép, lịch bơm – rút nước hay xử lý rơm rạ không chỉ là một bộ quy tắc, tập huấn chung, mà được chuyển hóa thành hướng dẫn cụ thể tại từng hộ và được tiếp thu hiệu quả hơn.

1. Khi liên kết với Angimex-Kitoku, phụ nữ đứng tên hợp đồng được cộng thêm 30 đồng/kg, còn hộ có người khuyết tật được hỗ trợ thêm 100 đồng/kg. Nhờ đó, phụ nữ không chỉ đứng tên nhận chuyển khoản mà còn tham gia theo dõi đồng ruộng, nhắc lịch phân thuốc, bàn bạc chọn giống, giám sát chi tiêu và hiện diện nhiều hơn trong các buổi họp, tập huấn, tương tác với công ty. Tuy vậy, một số phụ nữ vẫn ngại đi xa để ký giấy tờ, không quen giao dịch ngân hàng… Vẫn cần tiếp tục giảm rào cản thủ tục, giao dịch và di chuyển cho phụ nữ. Với nhóm hộ có người khuyết tật, khoản hỗ trợ thêm được nhìn nhận là có ý nghĩa, nhưng chưa thật sự lớn đối với hộ diện tích nhỏ.